Lợi nhuận doanh nghiệp điện: Kẻ tăng tốc, người chững chân

Quý IV/2025 phân hoá mạnh

Với tình hình thủy văn đặc biệt do mưa lớn hiếm trong năm 2025, tỷ trọng sản lượng điện từ nguồn thủy điện gia tăng mạnh, qua đó làm thay đổi cơ cấu huy động nguồn điện của hệ thống. Theo chuyên gia từ Chứng khoán Vietcombank (VCBS), năm 2025, điện than vẫn đóng góp tỷ trọng lớn nhất với khoảng 48% tổng sản lượng phát điện toàn hệ thống. Tuy nhiên, tỷ trọng này đã có sự suy giảm so với các năm trước khi thủy điện vươn lên chiếm khoảng 31%, tua-bin khí đạt 6% và năng lượng tái tạo chiếm khoảng 13%.

Bước sang quý IV/2025, các đợt mưa lớn và bão tiếp tục xuất hiện trên diện rộng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy bức tranh lợi nhuận trong quý cuối năm lại phân hóa rõ rệt, ngay cả trong nhóm doanh nghiệp cùng hưởng lợi từ điều kiện thủy văn.

Mục tiêu sản lượng điện sản xuất năm 2026 dự kiến đạt hơn 31 tỷ kWh, tăng khoảng 15,9% so với thực hiện năm 2025. Ảnh: Đức Thanh

Công ty Cổ phần Thủy điện Đa Nhim - Hàm Thuận - Đa Mi (DNH), doanh nghiệp thuỷ điện với quy mô lợi nhuận hàng năm trên nghìn tỷ đồng, ghi nhận mức tăng trưởng âm trong quý IV vừa qua. Lãnh đạo công ty cho biết giá thị trường điện toàn phần bình quân trong quý IV/2025 thấp hơn so với cùng kỳ là nguyên nhân chủ yếu khiến doanh thu bán điện giảm và tác động trực tiếp đến lợi nhuận. Tương tự, Thủy điện Hương Sơn (GSM) báo lãi quý IV/2025 giảm 15%. Tuy nhiên, nguyên nhân là do doanh nghiệp chủ động điều chỉnh phương án vận hành nhằm tích nước phục vụ mùa khô năm 2026.

Một số doanh nghiệp vẫn ghi nhận tăng trưởng, dù không bùng nổ trong quý IV. Tại Thủy điện Hủa Na (HNA), sản lượng điện phát trong quý IV cao hơn cùng kỳ năm trước nhưng thấp hơn quý liền kề. Lợi nhuận quý IV chỉ tăng khoảng 5%, nhưng ghi nhận mức tăng trưởng lên tới 75% cả năm 2025. Sản lượng cả năm tăng mạnh đã giúp doanh thu tăng 46%.

Trong khi đó, ở nhóm nhiệt điện, Công ty CP Điện lực Dầu khí Nhơn Trạch 2 tăng tốc khá nhanh ở quý cuối năm với doanh thu tăng hơn 32% và lợi nhuận tăng 470%. "Cú bật" quý IV mang về thêm hơn 420 tỷ đồng lợi nhuận, giúp Nhơn Trạch 2 báo lãi sau thuế cả năm xấp xỉ 1.000 tỷ đồng, gấp 12 lần so với mức nền thấp của năm trước.

Hiện, bức tranh kết quả kinh doanh của nhóm doanh nghiệp phát điện vẫn chưa đầy đủ do nhiều doanh nghiệp chưa công bố báo cáo tài chính hợp nhất. Tuy nhiên, mảnh ghép thuỷ điện cho thấy đa số doanh nghiệp nhóm này đều ghi nhận kết quả năm 2025 tích cực, dù có sự phân hoá ở quý IV. Một số đơn vị báo lãi gấp hơn 2 lần năm trước như Thủy điện Bắc Hà, Thủy điện Sê San 4A hay Thủy điện Sử Pán 2.

Kết quả kinh doanh một số “ông lớn” với nguồn điện đa dạng cũng tăng khá. Tại Tổng công ty Phát điện 3 (EVNGENCO3), tổng sản lượng điện sản xuất toàn tổng công ty đạt 26,754 tỷ kWh, vượt gần 6% kế hoạch được giao, riêng khối thủy điện vượt kế hoạch tới 49%. Doanh thu sản xuất điện năm 2025 của Công ty mẹ EVNGENCO3 tăng lên 39.984 tỷ đồng. Còn với PV Power - cũng là công ty mẹ của Nhơn Trạch 2, doanh thu năm 2025 ước tính đạt 35.330 tỷ đồng. Lợi nhuận trước thuế 2.514 tỷ đồng, gấp nhiều lần kế hoạch thận trọng từng đặt ra đầu năm.

Năm 2026 - Cơ cấu nguồn có thể dịch chuyển

Số liệu cho thấy, trong năm 2025, tổng sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu phục vụ tiêu dùng cả nước đạt khoảng 325,4 tỷ kWh, tăng 4,7% so với năm 2024. Năm 2026, Công ty TNHH MTV vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO) đã xây dựng 10 kịch bản vận hành hệ thống điện, với mức tăng trưởng phụ tải dao động từ 6,4% đến 14,1%.

Cùng quan điểm về khả năng tăng trưởng, báo cáo gần đây của Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) chỉ ra ba động lực chính giúp tiêu thụ điện sẽ bước vào chu kỳ cao hơn trong năm 2026. Trước tiên, nhóm sản xuất công nghiệp gắn liền với đầu tư công và xuất khẩu được kỳ vọng tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt tăng trưởng kinh tế, kéo theo nhu cầu điện năng gia tăng. Thứ hai, nền nhiệt trung bình được dự báo cao hơn so với nhiều năm trước, khiến nhu cầu sử dụng các thiết bị làm mát tăng mạnh, đặc biệt trong các tháng cao điểm mùa hè. Cuối cùng nhiều dự án điện quan trọng hoàn thành và đưa vào vận hành sẽ giúp hệ thống có thêm dư địa đáp ứng nhu cầu tiêu thụ điện đang mở rộng.

Theo ông Nguyễn Xuân Bình - Giám đốc Khối Phân tích KBSV, năm 2026 sẽ chứng kiến sự dịch chuyển về lợi thế giữa các loại hình phát điện. Trong đó, điện khí được đánh giá là nhóm có triển vọng khởi sắc nhất, đặc biệt từ giai đoạn giữa năm trở đi. Một trong những yếu tố then chốt là nguồn cung nhiên liệu đầu vào được đảm bảo tốt hơn, sau khi PV GAS ký kết các hợp đồng LNG với đối tác Mỹ, góp phần tháo gỡ những vướng mắc kéo dài liên quan đến nguồn khí cho các nhà máy nhiệt điện khí. Giai đoạn trước, tình trạng hạn chế nguồn cung khí đầu vào từng khiến nhiều nhà máy điện khí hoạt động kém hiệu quả nay được kỳ vọng sẽ dần được giải quyết.

Ngược lại, nhóm thủy điện nhiều khả năng sẽ đối mặt với không ít thách thức khi chu kỳ La Nina được dự báo kết thúc, làm giảm lợi thế về thủy văn so với năm 2025. Khi đó, vai trò của các nguồn điện nền, đặc biệt là nhiệt điện khí, sẽ trở nên rõ nét hơn.

Kế hoạch kinh doanh được một số doanh nghiệp hé lộ sớm thời gian gần đây cũng phản ánh kỳ vọng tăng trưởng trong năm 2026, đặc biệt ở chỉ tiêu doanh thu. EVNGENCO3 (PGV) cho biết mục tiêu sản lượng điện sản xuất năm 2026 dự kiến đạt hơn 31 tỷ kWh, tăng khoảng 15,9% so với thực hiện năm 2025.

PV Power đặt kế hoạch doanh thu năm 2026 ở mức 49.887 tỷ đồng, tăng hơn 41 % so với năm trước nhờ công suất đã tăng mạnh sau khi đưa vào vận hành nhà máy điện khí LNG Nhơn Trạch 3 và 4. Tuy nhiên, PV Power cũng đề ra kế hoạch lợi nhuận thận trọng (1.328 tỷ đồng), chỉ bằng một nửa so với kết quả năm trước.

Trong khi đó, Thủy điện Hủa Na đang tạm đặt kế hoạch thấp hơn đáng kể so với kết quả ấn tượng trước đó. Tổng doanh thu phấn đấu đạt khoảng 896 tỷ đồng, giảm 23% so với năm trước, trong khi lợi nhuận sản xuất kế hoạch chưa đến 230 tỷ đồng, thấp hơn nhiều mức hơn 500 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế năm 2025.

Dù được dự báo sẽ mở ra giai đoạn thuận lợi hơn cho nhóm điện khí, triển vọng năm nay vẫn gắn liền với những biến số khó đoán định như diễn biến thời tiết, nguồn cùng và giá nhiên liệu,… đòi hỏi doanh nghiệp phải linh hoạt hơn trong chiến lược vận hành và đầu tư.