Xuất khẩu rau quả chế biến lần đầu vượt 2 tỷ USD

Kỷ lục kim ngạch xuất khẩu rau quả 8,5 tỷ USD trong năm 2025

Xuất khẩu rau quả năm 2025 ghi nhận thành tích kỷ lục, với kim ngạch vượt 8,5 tỷ USD - mức cao nhất từ trước đến nay của ngành, tăng gần 20% so với năm 2024, bất chấp những biến động của thị trường quốc tế và các rào cản kỹ thuật gia tăng tại những thị trường trọng điểm.

Hiệp hội Rau quả Việt Nam cho biết, Trung Quốc hiện là thị trường xuất khẩu lớn nhất của rau quả Việt Nam, chiếm khoảng 64% tổng kim ngạch. Đầu năm 2025, xuất khẩu rau quả, đặc biệt là sầu riêng, gặp nhiều khó khăn khi Trung Quốc siết chặt kiểm soát dư lượng chất vàng O và Cadimi. Các biện pháp kiểm tra nghiêm ngặt đã khiến kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này sụt giảm mạnh trong những tháng đầu năm.

Sơ chế chanh leo phục vụ chế biến sản phẩm xuất khẩu. Ảnh: An Thư

Tuy nhiên, từ tháng 6/2025, xuất khẩu rau quả sang Trung Quốc bắt đầu phục hồi khi nhiều vướng mắc kỹ thuật được cơ quan chức năng hai bên tháo gỡ. Bên cạnh đó, việc ký kết các nghị định thư đối với chuối, dừa, chanh leo… đã mở thêm dư địa cho nhiều mặt hàng trái cây Việt Nam thâm nhập sâu hơn vào thị trường này. Đến tháng 9, xuất khẩu rau quả sang Trung Quốc thực sự bùng nổ, đạt gần 1,07 tỷ USD chỉ trong một tháng, tạo cú hích quan trọng cho toàn ngành.

Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, Trung Quốc vẫn là thị trường có tiềm năng rất lớn nhờ lợi thế địa lý và hệ thống logistics thuận lợi, kết nối trực tiếp với Việt Nam bằng đường bộ, đường sắt và đường biển. Nếu tận dụng tốt các cơ hội mở cửa thị trường và kiểm soát chặt chất lượng, kim ngạch xuất khẩu rau quả sang Trung Quốc hoàn toàn có thể hướng tới mốc 8 - 10 tỷ USD trong những năm tới.

Không chỉ Trung Quốc, xuất khẩu rau quả sang thị trường Mỹ cũng ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng, dù chịu tác động từ các chính sách thuế quan. Ngoài ra, nhiều thị trường khác tiếp tục duy trì kim ngạch trên 100 triệu USD như Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan (Trung Quốc), Hà Lan…, cho thấy sự mở rộng đáng kể về thị trường và giảm dần sự phụ thuộc vào một thị trường đơn lẻ.

Ngoài sầu riêng, nhiều loại trái cây khác như bưởi, dừa, thanh long, nhãn, xoài đang có tốc độ tăng trưởng rất tốt. Việc mở cửa thêm các mặt hàng như bưởi, chanh dây, dừa, xoài chế biến, dứa và chuối đã góp phần đa dạng hóa cơ cấu sản phẩm, tạo nền tảng phát triển bền vững hơn cho ngành rau quả.

Xu hướng chuyển dịch từ hàng tươi sang chế biến sâu

Điểm sáng nổi bật trong bức tranh xuất khẩu rau quả của Việt Nam năm 2025 là xuất khẩu rau quả chế biến đạt kỷ lục mới với kim ngạch 2,06 tỷ USD, tăng 42,1% so với năm 2024. Tỷ trọng nhóm hàng này chiếm khoảng 24% tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả, cao hơn đáng kể so với mức hơn 20% của năm 2024, cho thấy vai trò ngày càng rõ của chế biến sâu trong cơ cấu xuất khẩu toàn ngành.

Kết quả này có sự đóng góp chủ lực của các mặt hàng có giá trị gia tăng cao. Cụ thể, dừa chế biến đạt kim ngạch 362 triệu USD, tăng gần 57% so với năm 2024; hạt dẻ cười đạt khoảng 361 triệu USD, tăng hơn 64%; hạnh nhân đạt 183 triệu USD, tăng gần 80%. Bên cạnh đó, các sản phẩm chế biến từ chanh leo, xoài, mít và nhãn đều duy trì đà tăng 2 chữ số, phản ánh nhu cầu ngày càng lớn đối với các sản phẩm tiện lợi, dễ bảo quản và ổn định chất lượng.

Thực tế trên cũng cho thấy, thị trường quốc tế đang ưu tiên các sản phẩm ít rủi ro kiểm dịch, thuận tiện vận chuyển và phù hợp với chuỗi phân phối hiện đại, thay vì phụ thuộc nhiều vào hàng tươi. Sự bứt phá của nhóm chế biến không mang tính ngắn hạn mà gắn với thay đổi lâu dài trong hành vi tiêu dùng.

Xuất khẩu rau quả Việt Nam đang bước sang giai đoạn mới, trong đó chế biến sâu không chỉ giúp mở rộng thị trường, mà còn là hướng đi chủ động để nâng cao giá trị, ứng phó với biến động chính sách, logistics và các tiêu chuẩn nhập khẩu ngày càng khắt khe.

Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, việc rau quả chế biến lần đầu vượt mốc 2 tỷ USD vì vậy không chỉ mang ý nghĩa về quy mô kim ngạch, mà còn phản ánh hiệu quả của quá trình đầu tư công nghệ, đa dạng hóa sản phẩm và tái cấu trúc chuỗi giá trị. Đây được xem là nền tảng quan trọng để ngành rau quả Việt Nam giảm dần sự phụ thuộc vào xuất khẩu thô và hướng tới tăng trưởng bền vững hơn.